Słowa lekarza o konieczności wdrożenia szybkiej ścieżki diagnostycznej zawsze wywołują u pacjenta i jego bliskich ogromne emocje. W głowie pacjenta natychmiast pojawia się mnóstwo pytań. Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego, znana powszechnie jako karta DiLO, nie jest wyrokiem ani potwierdzeniem choroby nowotworowej. Jej głównym zadaniem jest jak najszybsze potwierdzenie lub całkowite wykluczenie podejrzeń lekarza.
Karta DiLO – co to jest i do czego służy?
Karta DiLO to spersonalizowany dokument, który uprawnia pacjenta do bezpłatnej, priorytetowej diagnostyki oraz ewentualnego leczenia nowotworów złośliwych w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia. Dokument ten zastępuje skierowanie do szybkiej diagnostyki onkologicznej i umożliwia korzystanie ze świadczeń w ramach odrębnej ścieżki, dla której określono maksymalne terminy realizacji.
Zielona karta – jak bywa nazywana karta DiLO – została wprowadzona w ramach Pakietu Onkologicznego. Jej nadrzędnym celem jest maksymalne skrócenie czasu od momentu powzięcia pierwszego podejrzenia przez lekarza do wdrożenia optymalnej terapii. W onkologii czas odgrywa najważniejszą rolę, dlatego szybkie wykluczenie lub potwierdzenie choroby bezpośrednio przekłada się na skuteczność późniejszych działań medycznych. [1], [3]
Czy karta DiLO to na pewno rak?
Karta DiLO nie oznacza diagnozy raka. Jest ona narzędziem służącym do weryfikacji niepokojących objawów lub niejednoznacznych wyników wstępnych badań (np. USG, RTG czy morfologii krwi).
Kto wystawia kartę DiLO?
Może ją wystawić lekarz na każdym etapie diagnostyki lub leczenia. Uprawnienia takie posiadają:
- Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) – w przypadku uzasadnionego podejrzenia nowotworu,
- Lekarze ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) – np. onkolog, chirurg, ginekolog, laryngolog, jeśli podczas wizyty stwierdzą podejrzenie lub rozpoznają nowotwór,
- Lekarze szpitalni – w trakcie hospitalizacji pacjenta, jeśli badania potwierdzą chorobę. [2]
Czy lekarz rodzinny może wystawić kartę DiLO?
Tak, lekarz rodzinny (POZ) może wystawić kartę DiLO, jeśli podczas wywiadu lekarskiego lub badania zauważy niepokojące objawy mogące wskazywać na proces nowotworowy. Lekarz POZ nie musi mieć stuprocentowej pewności: wystarczy uzasadnione klinicznie podejrzenie, aby skierować pacjenta na dalsze badania tą przyspieszoną drogą.
Jak dostać kartę DiLO?
Żeby otrzymać kartę DiLO, należy udać się do lekarza POZ lub lekarza specjalisty przyjmującego w ramach NFZ. Jeśli lekarz na podstawie objawów, wywiadu lub wstępnych wyników badań (np. podwyższonych markerów nowotworowych czy zmiany widocznej w USG) nabierze podejrzeń dotyczących choroby, wypełnia wniosek w systemie informatycznym NFZ. Następuje wtedy rejestracja karty, a pacjent otrzymuje jej wydruk zawierający unikalny numer identyfikacyjny oraz kod kreskowy.
Karta DiLO a skierowanie zwykłe
Różnice w dostępie do świadczeń są duże i dotyczą bezpośrednio czasu oczekiwania oraz organizacji opieki.
Czym różni się karta DiLO od zwykłego skierowania?
Główna różnica między kartą DiLO a zwykłym skierowaniem polega na tym, że dokumenty te uruchamiają odmienne ścieżki postępowania. Zwykłe skierowanie umieszcza chorego w ogólnej, często bardzo długiej kolejce do specjalistów lub badań wysokospecjalistycznych. Natomiast karta DiLO otwiera odrębny harmonogram procedur nakładający na placówki medyczne obowiązek zrealizowania diagnostyki w ściśle określonych, krótkich terminach. Karta eliminuje konieczność ciągłego wracania do lekarza POZ po kolejne papierowe skierowania – raz otwarta ścieżka pozwala lekarzowi na zlecanie wszelkich niezbędnych testów diagnostycznych w ramach jednego procesu. [1]
Ważność karty DiLO i zasady jej funkcjonowania
Podobnie jak każdy dokument medyczny, karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego podlega określonym zasadom administracyjnym. Wielu pacjentów obawia się, że ich karta straci ważność, jeśli z różnych przyczyn badania się opóźnią.
Ile jest ważna karta DiLO?
Ważność karty DiLO to cały okres trwania procedur diagnostycznych i leczniczych, aż do momentu ich formalnego zakończenia. Dokument nie wygasa automatycznie po upływie określonej liczby dni czy miesięcy od momentu wystawienia. Karta pozostaje aktywna tak długo, jak pacjent znajduje się na ścieżce diagnostycznej lub terapeutycznej.
Zostaje zamknięta dopiero w 2 przypadkach:
- Gdy diagnostyka wstępna lub pogłębiona wykluczy obecność nowotworu złośliwego,
- Gdy proces leczenia onkologicznego zostanie w pełni zakończony, a pacjent przejdzie w fazę długofalowej kontroli i monitorowania stanu zdrowia. [3]
Gdzie można się leczyć z kartą DiLO?
System szybkiej ścieżki onkologicznej został zaprojektowany tak, aby zapewnić pacjentowi jak największą elastyczność w wyborze placówki medycznej.
-
Czy mogę wybrać dowolny szpital z kartą DiLO?
Tak, pacjent ma pełne prawo wyboru dowolnego szpitala lub placówki medycznej na terenie całego kraju, pod warunkiem, że posiada ona podpisany kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia na realizację szybkiej ścieżki onkologicznej. [2] Nie obowiązuje tutaj żadna rejonizacja ze względu na miejsce zamieszkania czy zameldowania.
-
Czy z kartą DiLO można leczyć się prywatnie?
Nie, karta DiLO nie uprawnia do bezpłatnego leczenia prywatnego – nie obejmuje wykonywania badań w placówkach niemających kontraktu z NFZ ani nie pokrywa kosztów komercyjnych wizyt lekarskich. Jeśli pacjent zdecyduje się na wykonanie części badań prywatnie (np. w celu jeszcze szybszego uzyskania wyniku rezonansu magnetycznego), płaci za nie samodzielnie, a wyniki te mogą zostać dołączone do dokumentacji medycznej prowadzonej w ramach NFZ. [2], [3]
Jak długo czeka się z kartą DiLO?
Cały proces od momentu podejrzenia do postawienia ostatecznego rozpoznania i zaplanowania leczenia nie powinien przekroczyć określonych ram czasowych:
- Diagnostyka wstępna – wykluczenie lub potwierdzenie nowotworu. Czas na jej realizację to maksymalnie 28 dni (4 tygodnie),
- Diagnostyka pogłębiona – określenie typu nowotworu oraz ocena zaawansowania choroby. Czas na jej realizację to maksymalnie 21 dni (3 tygodnie); łącznie obie fazy diagnostyki nie powinny przekroczyć 7 tygodni,
- Konsylium i plan leczenia – po zakończeniu diagnostyki placówka ustala plan leczenia chorego,
- Rozpoczęcie leczenia – powinno nastąpić w ciągu maksymalnie 2 tygodni od daty decyzji konsylium. [2]
Sprawdź także: Na czym polega szybka ścieżka onkologiczna?
Ścieżka pacjenta – od podejrzenia do diagnozy
Proces ten można podzielić na 4 główne, logiczne etapy:
Krok 1 – podejrzenie i wystawienie karty
Lekarz POZ lub specjalista zauważa niepokojące symptomy i zakłada elektroniczną kartę DiLO. Pacjent otrzymuje wydrukowany dokument i zostaje skierowany do odpowiedniej placówki specjalistycznej.
Krok 2 – diagnostyka wstępna
Pacjent zgłasza się do rejestracji onkologicznej. Na tym etapie pojawia się koordynator onkologiczny, czyli osoba, która pomaga pacjentowi w sprawnym poruszaniu się po systemie, ustala terminy badań i dba o to, by zmieścić się w ustawowych limitach czasowych. Wykonywane są podstawowe badania laboratoryjne oraz obrazowe (np. USG, mammografia, RTG).
Krok 3 – diagnostyka pogłębiona
Jeśli wstępne badania potwierdzą obecność zmiany nowotworowej, konieczne jest precyzyjne określenie jej charakteru. Wykonuje się wówczas badania bardziej szczegółowe (np. tomografię komputerową, rezonans magnetyczny, PET) oraz pobiera się wycinek do badania histopatologicznego. Dopiero wynik histopatologiczny pewność co do charakteru zmiany.
Krok 4 – konsylium i decyzja o leczeniu
Po zebraniu kompletu wyników zbiera się wielodyscyplinarny zespół lekarzy (tzw. konsylium, w skład którego wchodzi chirurg onkologiczny, onkolog kliniczny, radioterapeuta oraz koordynator). Konsylium analizuje przypadek pacjenta i wspólnie opracowuje spersonalizowany plan leczenia (np. operacja chirurgiczna, chemioterapia, radioterapia lub terapia skojarzona). Na tym etapie pacjent dowiaduje się, jak będzie wyglądać jego dalsza droga do zdrowia. [2]
Sprawdź także: Diagnoza nowotworu – co dalej? Pierwsze kroki po usłyszeniu trudnej diagnozy.
Wygraj z fundacją Cancer Fighters!
Oczekiwanie na wyniki badań w ramach szybkiej ścieżki onkologicznej to dla większości ludzi czas ogromnego stresu i niepewności. Lęk przed nieznanym może paraliżować codzienne funkcjonowanie.
Jeśli potrzebujesz wsparcia, chcesz dowiedzieć się więcej o procedurach diagnostycznych lub szukasz społeczności ludzi, którzy przeszli podobną drogę, zapoznaj się z działalnością organizacji, dla których pomoc chorym na raka jest codzienną misją. Na stronie głównej fundacji walki z rakiem Cancer Fighters znajdziesz bezcenne materiały edukacyjne, porady ekspertów oraz wsparcie emocjonalne.
Dowiesz się również, jak zostać podopiecznym fundacji Cancer Fighters i jakie realne korzyści niesie za sobą opieka ze strony doświadczonych wolontariuszy, którzy codziennie udowadniają, że rak to przeciwnik, z którym można i trzeba skutecznie walczyć. Sprawdź nas!
Co należy wiedzieć o karcie DiLO?
Co zrobić, jeśli zgubię kartę DiLO?
Ponieważ karta DiLO funkcjonuje w ogólnokrajowym systemie elektronicznym NFZ, fizyczne zagubienie papierowego wydruku nie blokuje Twojego leczenia. Każda placówka medyczna biorąca udział w Twoim procesie diagnostycznym ma wgląd do dokumentu po wpisaniu Twojego numeru PESEL. Jeśli jednak potrzebujesz papierowej kopii, udaj się do placówki, która wystawiła dokument (np. do swojego lekarza POZ) lub do koordynatora onkologicznego w szpitalu – wygenerują oni i wydrukują dla Ciebie duplikat karty.
Co się dzieje, jeśli badania wykluczą nowotwór?
Jeśli diagnostyka wstępna lub pogłębiona wykaże, że wykryta zmiana ma charakter łagodny lub dolegliwości wynikają z zupełnie innego schorzenia, lekarz prowadzący zamyka Twoją kartę DiLO z adnotacją o wykluczeniu procesu nowotworowego. Dalsze leczenie ewentualnych schorzeń łagodnych odbywa się już standardową drogą (poza szybką ścieżką onkologiczną), na podstawie tradycyjnych skierowań w ramach publicznej służby zdrowia.
Bibliografia:
- Medycyna Praktyczna, Jak przebiega szybka ścieżka onkologiczna, [dostęp: 2026-05-18] mp.pl/pacjent/poradnik-swiadomego-pacjenta/221271,jak-przebiega-szybka-sciezka-onkologiczna
- Narodowy Fundusz Zdrowia, Masz podejrzenie nowotworu? Sprawdź, czym jest szybka ścieżka onkologiczna i karta DiLO, [dostęp: 2026-05-16] nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/masz-podejrzenie-nowotworu-sprawdz-czym-jest-szybka-sciezka-onkologiczna-i-karta-dilo,8976.html
- Ministerstwo Zdrowia, Dostałem/-am kartę DiLO i co dalej?, [dostęp: 2026-05-19] onkologia.pacjent.gov.pl/pl/pacjent/podejrzenie/dostalem-am-karte-dilo-i-co-dalej
Last modified: 2026-08-25
