Przerzuty nowotworowe mogą pojawić się praktycznie w każdym narządzie. Są wyzwaniem dla medycyny, chorego i jego rodziny. Jak to zwykle bywa w przypadku onkologii – liczy się czas. A także dostęp do nowoczesnych metod diagnostyki i leczenia. Jak powstają przerzuty i jakie dają objawy?
Czy przerzuty to nowotwór złośliwy?
Tak. Nowotwór złośliwy to nowotwór, który – w przeciwieństwie do nowotworu łagodnego – charakteryzuje się możliwością naciekania na okoliczne tkanki oraz występowania przerzutów. Rozprzestrzenianie się raka oznacza, że choroba nowotworowa jest w zaawansowanym stadium. To z kolei wpływa na plan leczenia i rokowania dla pacjenta.
Przerzuty nowotworowe są zazwyczaj wykrywane u pacjentów już po postawieniu im diagnozy nowotworu złośliwego. Bywa jednak i tak, że guz wtórny jest widoczny w badaniach, ale lekarze nie są w stanie określić pierwotnego ogniska choroby. Zacznijmy jednak od początku, czyli od tego, czym są przerzuty i jak powstają. Terminologia medyczna zazwyczaj sprawia wiele problemów. Jesteśmy tu po to, aby przedstawić Ci ją w przystępny sposób.
Jak powstają przerzuty?
Rozsiew nowotworu to inaczej metastaza. Mechanizm powstawania przerzutów jest kilkuetapowy. Gdy komórki nowotworowe się namnożą i powstaje guz, mówimy o pierwotnym ognisku choroby. Jednak komórki nowotworowe mają zdolność do migrowania. Odrywają się od guza pierwotnego, wnikają do naczyń limfatycznych i krwionośnych, aby płynąć z limfą i krwią do kolejnych zakamarków naszego ciała. Wiele z tych komórek nie przetrwa. Ale wystarczy ich niewielka ilość, aby powstały przerzuty raka. Komórki nowotworowe docierają do danego miejsca, namnażają się i rosną, tworząc guz wtórny, czyli nowe ognisko choroby w nowym miejscu. Zmiany te mogą być pojedyncze lub wieloogniskowe.
UWAGA! Migrujące komórki nowotworowe mogą być w uśpieniu przez lata. Stąd tak wiele przerzutów jest diagnozowanych nawet kilka lat po zakończeniu leczenia pierwotnego ogniska choroby. To kolejny ważny argument za tym, aby pacjenci zgłaszali się na wyznaczone kontrole po ukończeniu terapii.
Przeczytaj także: profilaktyka nowotworów – co warto wiedzieć?
Gdzie występują przerzuty nowotworowe?
Wraz z limfą komórki nowotworowe docierają do węzłów chłonnych. Z kolei poprzez naczynia krwionośne przedostają się do narządów. Podstawowy podział guzów wtórnych to ten na:
- przerzuty miejscowe – zlokalizowane w bezpośredniej okolicy guza pierwotnego,
- przerzuty regionalne – obejmujące najbliższe guzowi pierwotnemu węzły chłonne,
- przerzuty odległe – występujące w oddalonych narządach.
Przerzuty raka mogą pojawić się praktycznie wszędzie, jednak najczęściej obejmują węzły chłonne, kości, płuca i wątrobę. Rzadziej mózg, skórę czy tarczycę. Najrzadziej śledzionę i piersi. Gdzie są najgorsze przerzuty? Biorąc pod uwagę objawy i ich wpływ na życie pacjenta, jednymi z gorszych przerzutów raka są te do mózgu. Mogą powodować m.in. kłopoty z pamięcią, koncentracją, mową, wzrokiem. Osłabiają kończyny, wpływają na zmianę zachowania.
Pacjenci onkologiczni nie są sami w walce z chorobą. W naszej fundacji Cancer Fighters oferujemy pomoc chorym na nowotwór. Jest to zarówno wsparcie merytoryczne, psychologiczne, jak i pomoc finansowa dla chorych na raka.
Jakie są objawy przerzutów nowotworowych?
Przerzuty raka nie zawsze dają o sobie znać. Są wykrywane dopiero w ramach kolejnych etapów diagnostyki pacjenta lub w trakcie kontroli postępów leczenia. Z kolei, jeśli objawy przerzutów nowotworowych już się pojawiają, symptomy są uzależnione od lokalizacji i stopnia nasilenia zmian. Przykładowo, przerzuty nowotworowe w wątrobie mogą objawiać się m.in. żółtaczką, a przerzuty w mózgu wspomnianym już zaburzeniem funkcji poznawczych. Przerzuty raka w płucach – kłopotami z oddychaniem, a przerzuty w kościach ryzykiem złamań patologicznych i niepełnosprawności ruchowej.
Jeśli mielibyśmy wymienić ogólne możliwe objawy przerzutów nowotworowych, byłoby to uczucie zmęczenia, osłabienia, zaburzenia funkcjonowania narządów, powiększone węzły chłonne. Czy przerzuty raka bolą? Przerzuty nowotworowe mogą powodować dolegliwości bólowe. Jest tak w przypadku m.in. przerzutów do mózgu oraz przerzutów do kości. Te drugie występują u ok. 70% pacjentów z przerzutową chorobą nowotworową.
Diagnostyka przerzutów raka obejmuje m.in. tomografię komputerową, rezonans magnetyczny, pozytonową emisyjną tomografię (PET), badania laboratoryjne, scyntygrafię kości.
Sprawdź: najczęstsze objawy raka.
Czy nowotwór z przerzutami da się wyleczyć?
Rozsiana choroba nowotworowa pogarsza rokowania dla pacjenta. Czy przerzuty są wyleczalne? W wielu przypadkach przerzuty nowotworowe nie podlegają całkowitemu wyleczeniu. Nie oznacza to jednak, że można zaniechać terapii. Przerzuty raka można i należy leczyć, aby zmniejszyć objawy choroby, spowolnić jej postęp oraz zadbać o jak najlepszą jakość życia pacjenta. Pamiętaj, że statystyki to jedno. Wielu pacjentów z rakiem w 4 stadium skutecznie się im wymyka.
Jeśli Ty lub ktoś z Twoich bliskich otrzymaliście diagnozę nowotworu, jesteśmy tu po to, aby Wam pomóc na każdym etapie leczenia. Sprawdź: diagnoza nowotworu i co dalej.
Proces leczenia onkologicznego jest zawsze indywidualnie dopasowany do potrzeb i stanu zdrowia pacjenta. Tworząc plan terapii, onkolog bierze pod uwagę m.in. rodzaj nowotworu, lokalizację i ilość zmian przerzutowych, ogólny stan zdrowia i wiek pacjenta.
Leczenie przerzutów raka może obejmować leczenie chirurgiczne, radioterapię, chemioterapię, immunoterapię, terapię celowaną. I chociaż terapia miewa różne postaci, jeden element pozostaje tutaj bez zmian – wsparcie chorego. Pomoc rodziny, innych pacjentów oraz fundacji onkologicznej jest nieoceniona. Nasza fundacja to nie tylko wsparcie merytoryczne, ale i dofinansowanie leczenia. Dowiedz się, jak założyć zbiórki finansowe na leczenie raka Cancer Fighters.
Bibliografia:
- Przerzutowa choroba nowotworowa – jak leczyć ją optymalnie, termedia.pl, data dost. 11.06.2025r.
- Przerzuty nowotworowe do kości, nacieczenie kości, onkonet.pl, data dost. 11.06.2025r.
- Przerzuty nowotworowe do kości – standardy postępowania, profilaktykawmalopolsce.pl, data dost. 11.06.2025r.
- Jarosław Gośliński, Jak powstają przerzuty raka?, zwrotnikraka.pl, data dost. 11.06.2025r.
- Nowotwory – informacje ogólne, ptok.pl, data dost. 11.06.2025r.
Last modified: 2025-07-04
