Nowotwory krwi to grupa poważnych schorzeń obejmujących szpik kostny, krew oraz układ limfatyczny. Niepokój budzą zwłaszcza niewyjaśnione objawy, czyli chroniczne zmęczenie, częste infekcje czy pojawiające się siniaki. Rak krwi rozwija się podstępnie i długo może pozostawać niewykryty, dlatego szybka diagnostyka ma tu priorytetowe znaczenie. Pacjenci chcą wiedzieć między innymi to, jakie badanie krwi wykryje raka oraz jakie są rokowania w raku krwi. Odpowiedzi na te pytania są istotne zarówno dla chorych, jak i ich bliskich, którzy potrzebują wsparcia i rzetelnych informacji.
W tym artykule wyjaśniamy, jakie są rodzaje nowotworów krwi, jakie objawy powinny budzić niepokój oraz jakie są możliwości leczenia i profilaktyki. Na końcu podpowiemy również, gdzie można otrzymać realne wsparcie.
Czym jest nowotwór krwi?
To ogólne określenie grupy chorób, które dotyczą układu krwiotwórczego i limfatycznego. Ponad 100 tysięcy osób w Polsce cierpi na nowotwory krwi, a 6-9 tysięcy nowych przypadków jest diagnozowanych każdego roku. Chociaż przez długi czas uważano, że nowotwory te dotyczą głównie osób po 60. roku życia, obecnie coraz częściej są one diagnozowane również u młodych dorosłych w wieku 20-40 lat, a nawet u dzieci. [1]
Wiele ważnych informacji na ten temat znajdziesz w poniższym artykule: Czym są chłoniaki? Przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie
Rodzaje nowotworu krwi
Nowotwory krwi dzieli się na dwie główne grupy:
- Nowotwory układu krwiotwórczego – powstają ze szpiku kostnego i dotyczą krwinek czerwonych, granulocytów i płytek krwi. Należą do nich m.in.: ostra białaczka szpikowa, nadpłytkowość samoistna, czerwienica prawdziwa.
- Nowotwory układu chłonnego – powstają w wyniku mutacji limfocytów B, limfocytów T i komórek NK, a następnie rozprzestrzeniają się w układzie limfatycznym. Do tej grupy zalicza się: ostrą białaczkę limfoblastyczną, chłoniak Hodgkina, oraz szpiczak plazmocytowy. [1]
Jakie są trzy najczęstsze nowotwory krwi?
Są to białaczki, chłoniaki oraz szpiczaki mnogie. Każda z tych jednostek chorobowych ma inny przebieg, ale łączy je jedno – zaburzona produkcja komórek krwi, która prowadzi do poważnych objawów i osłabienia organizmu.
- Ostra białaczka szpikowa – rozwija się z nieprawidłowych komórek w szpiku kostnym.
- Chłoniak nieziarniczy – wywodzi się z komórek układu limfatycznego i atakuje węzły chłonne, śledzionę lub grasicę.
- Szpiczak mnogi – dotyczy komórek plazmatycznych odpowiedzialnych za produkcję przeciwciał i rozwija się w szpiku kostnym.
Zostań podopiecznym fundacji, by zyskać niezbędną pomoc. Trzeba podkreślić, że choroba nowotworowa krwi dotyka zarówno dorosłych, jak i dzieci, a jej rozpoznanie wymaga dokładnej diagnostyki.
Nowotwory krwi u dzieci
Nowotwory krwi to najczęściej diagnozowane choroby nowotworowe u dzieci, stanowiące około 26-40% wszystkich nowotworów u najmłodszych w Polsce. Wśród nowotworów krwi u dzieci zdecydowanie dominuje białaczka, zwłaszcza ostra białaczka limfoblastyczna (ALL), która jest najczęstszym typem raka diagnozowanym w tej grupie wiekowej. Do objawów należą między innymi przewlekłe osłabienie, bladość skóry, częste gorączki, łatwe pojawianie się siniaków oraz krwawienia z nosa. Mimo powagi diagnozy, leczenie białaczek u dzieci jest dziś bardzo skuteczne, a rokowania są znacznie lepsze niż w przypadku wielu nowotworów u dorosłych.
Sprawdź: Białaczka u dzieci – co muszą wiedzieć rodzice? Przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie
Przyczyny i czynniki ryzyka nowotworu krwi
Przyczyny powstawania raka krwi nie są do końca poznane, jednak istnieje wiele czynników ryzyka. Należą do nich predyspozycje genetyczne, narażenie na promieniowanie jonizujące, kontakt z toksycznymi substancjami chemicznymi, a także osłabienie układu odpornościowego.
Zwiększone ryzyko zachorowania mają również osoby po przebytych chorobach wirusowych. Znaczenie mają także mutacje DNA, które prowadzą do nieprawidłowego podziału komórek. W wielu przypadkach choroba nowotworowa krwi pojawia się bez uchwytnej przyczyny, dlatego profilaktyka i czujność onkologiczna są tak znaczące. [2]
Objawy nowotworu krwi
Objawy raka krwi są bardzo różnorodne, dlatego choroba w początkowym stadium może być trudna do rozpoznania. Do najczęstszych należą:
- przewlekłe zmęczenie
- utrata masy ciała
- częste infekcje
- nocne poty
- gorączka
- bóle kości
- powiększone węzły chłonne.
Jak objawia się nowotwór krwi? Najczęściej poprzez niedokrwistość, osłabienie odporności i skłonność do krwawień. Pojawiające się siniaki czy drobne krwawienia z dziąseł mogą być jednym z pierwszych sygnałów alarmowych. Objawy nowotworów krwi bywają na tyle zróżnicowane, że często bywają mylone z innymi schorzeniami. [3]
Jakie badanie krwi wykryje raka? Diagnostyka nowotworu krwi
Podstawą wczesnego wykrycia są rutynowe badania laboratoryjne. Nieprawidłowe wyniki, szczególnie te w morfologii, stanowią podstawowy sygnał alarmowy, dlatego zaleca się regularne wykonywanie tego badania przynajmniej raz w roku. [2] Podstawą diagnostyki są morfologia krwi obwodowej, rozmaz krwi oraz badanie szpiku kostnego.
Duże znaczenie mają również markery nowotworowe i badania obrazowe, które pomagają określić stopień zaawansowania choroby. Nowotwory krwi wymagają także badań immunofenotypowych i cytogenetycznych, które pozwalają dokładnie scharakteryzować rodzaj zmian. Współczesna medycyna dąży do spersonalizowanego leczenia celowanego, które jest ukierunkowane na konkretne mutacje genetyczne będące przyczyną choroby. [4]
Coraz częściej stosuje się nowoczesne techniki molekularne, które pozwalają wykryć mutacje genetyczne związane z rozwojem choroby. To umożliwia zarówno trafniejsze rozpoznanie oraz dobór terapii celowanej.
Zbiórki na leczenie raka pozwalają fundacji zapewnić swoim podopiecznym niezbędne wsparcie.
Leczenie nowotworu krwi
Leczenie nowotworów krwi jest złożone i zależy od rodzaju choroby, jej stadium oraz ogólnego stanu pacjenta. Stosuje się różne metody, takie jak chemioterapia, radioterapia czy przeszczep szpiku kostnego. Coraz większą uwagę skupiają także terapie celowane i immunoterapia, które wykorzystują zdobycze nowoczesnej medycyny.
Ze względu na rozsiany charakter nowotworów krwi, leczenie opiera się w dużej mierze na farmakoterapii. Brak guza, który można by usunąć chirurgicznie, sprawia, że farmakoterapia jest główną opcją terapeutyczną. W niektórych przypadkach leczenie uzupełnia się lub zastępuje przeszczepieniem szpiku kostnego lub krwiotwórczych komórek macierzystych, co okazuje się bardzo skuteczne. [2]
Czy nowotwór krwi jest uleczalny? W wielu przypadkach tak, zwłaszcza jeśli diagnoza została postawiona wcześnie. Niezbędne jest jednak indywidualne podejście i kompleksowa opieka medyczna. Trzeba pamiętać, że proces leczenia bywa długotrwały i wymaga ogromnej wytrwałości zarówno ze strony pacjenta, jak i zespołu medycznego. Znaczącą rolę odgrywa także wsparcie psychologiczne oraz opieka paliatywna w sytuacjach, gdy choroba jest w zaawansowanym stadium.
Rokowania dla nowotworu krwi
Rokowania raka krwi zależą od wielu czynników, w tym rodzaju choroby, stadium, wieku pacjenta oraz odpowiedzi na leczenie. W przypadku niektórych białaczek czy chłoniaków możliwe jest całkowite wyleczenie, w innych – długotrwała remisja. Rokowania w przypadku białaczki są bardzo zróżnicowane i w dużym stopniu zależą od tempa rozwoju choroby. W łagodnym przebiegu możliwe jest przeżycie nawet 20-30 lat. Z kolei w agresywnym przebiegu choroby, średni czas przeżycia wynosi 3 lata. [5] Leczenie agresywnych chłoniaków opiera się głównie na chemioterapii wielolekowej, której celem jest osiągnięcie całkowitej remisji [6]
Jednocześnie coraz więcej pacjentów może korzystać z terapii personalizowanej, co zwiększa skuteczność leczenia.
Przerzuty nowotworu krwi – gdzie daje przerzuty rak krwi?
Komórki krwiotwórcze, w przeciwieństwie do guzów litych, przemieszczają się wraz z krwią i limfą po całym organizmie. Dlatego przerzuty raka krwi mogą dotyczyć różnych narządów, w tym wątroby, śledziony czy układu nerwowego.
Zajęcie szpiku kostnego jest charakterystyczne dla wielu typów chorób nowotworowych krwi. Właśnie ta zdolność rozprzestrzeniania się sprawia, że leczenie jest trudniejsze, a konieczność szybkiej reakcji medycznej jeszcze większa. Dodatkowym problemem jest to, że przerzuty mogą nie dawać wyraźnych objawów na początku, co opóźnia rozpoznanie. Badania obrazowe oraz kontrolne analizy krwi są niezbędne, aby monitorować stan chorego.
Profilaktyka i wczesne wykrywanie nowotworu krwi
Nie istnieją stuprocentowo skuteczne sposoby zapobiegania nowotworom krwi, ale można zmniejszać ryzyko poprzez zdrowy styl życia, unikanie używek i kontrolowanie stanu zdrowia. Należy także regularnie się badać – morfologia krwi pozwala wychwycić pierwsze nieprawidłowości oraz mieć na uwadze edukację zdrowotną i uświadamianie społeczeństwa. Przewlekłe zmęczenie czy częste infekcje mogą być objawem choroby nowotworowej.
Warto pamiętać o kontroli lekarskiej w przypadku obciążenia rodzinnego chorobami hematologicznymi. Regularne wizyty u specjalistów pozwalają szybko reagować na pierwsze sygnały ostrzegawcze.
Skorzystaj z pomocy fundacji Cancer Fighters!
Diagnoza nowotworu krwi to nie tylko walka medyczna, ale także emocjonalna i finansowa. W tym trudnym czasie niezwykle ważna jest pomoc chorym na raka, którą oferuje fundacja pomagająca chorym na raka. Organizacja ta wspiera pacjentów poprzez zbiórki na leczenie raka, pomoc psychologiczną oraz doradztwo w codziennych sprawach. Każdy pacjent może skorzystać z programu i zostać podopiecznym fundacji, zyskując realne wsparcie.
Sprawdź również: Najczęstsze objawy raka. Co powinno Cię zaniepokoić?
Twoja pomoc ma sens – możesz wesprzeć zbiórki, angażować się w działania edukacyjne i szerzyć wiedzę o tym, jak objawia się nowotwór krwi. Pamiętaj – w walce z chorobą nie jesteś sam. Razem możemy budować sieć wsparcia i nadziei dla pacjentów zmagających się z tą trudną diagnozą.
Bibliografia:
- Informacja prasowa. Nowotwory krwi. Hematoonkologia.pl. [online]. [dostęp: 2025-09-15].
- Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Szczecinku (Gov.pl). Światowy dzień walki z nowotworami krwi. Gov.pl. [online]. [dostęp: 2025-09-15].
- Gośliński, Jarosław. Nowotwory krwi. Zwrotnikraka.pl. [online]. [dostęp: 2025-09-15].
- Mp.pl (Medycyna Praktyczna). Nowotwory krwi. Mp.pl. [online]. [dostęp: 2025-09-15].
- Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie (Gov.pl). Światowy dzień walki z nowotworami krwi. Gov.pl. [online]. [dostęp: 2025-09-16].
- Gośliński, Jarosław.
Last modified: 2025-10-07
