Czas to jeden z kluczowych elementów skutecznego leczenia chorych. W przypadku pacjentów onkologicznych ma on szczególne znaczenie – szybka diagnostyka, to szybsze rozpoczęcie terapii i tym samym większe szanse na powrót do zdrowia. Pomóc w tym ma szybka ścieżka onkologiczna. Sprawdź, kto może z niej skorzystać i jakie są jej poszczególne etapy.
Rak – i co dalej?
Z roku na rok rośnie liczba pacjentów onkologicznych. Diagnoza raka wiąże się z wieloma emocjami, w tym z poczuciem osamotnienia chorego i pytaniem „co dalej?”. Po drugiej stronie mamy polski system opieki zdrowotnej. Długie kolejki do lekarzy to jedno z wyzwań, z którymi współcześnie mierzy się onkologia. Szybka ścieżka onkologiczna ma być skutecznym rozwiązaniem problemu. Wprowadzono ją 1 stycznia 2015 roku. Pacjent, aby móc z niej skorzystać, musi otrzymać DiLO, czyli Kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego.
Karta ta to dokument zastępujący skierowania do poszczególnych specjalistów i jednocześnie zaświadczenie o całym procesie diagnostyki i leczenia onkologicznego. Zanim opowiemy o tym, kto i kiedy ją wystawia, wróćmy na chwilę do założeń szybkiej ścieżki onkologicznej NFZ.
Co oznacza szybka terapia onkologiczna?
Szybka ścieżka onkologiczna powstała z myślą o pacjentach z podejrzeniem nowotworu złośliwego lub będących w trakcie jego leczenia. Jej głównym założeniem jest usprawnienie diagnostyki pacjenta i szybkie rozpoczęcie terapii chorego. Od momentu założenia pacjentowi karty DiLO do dnia postawienia diagnozy nie powinno upłynąć więcej, niż 7 tygodni.
Szybka terapia onkologiczna pozwala pacjentom ominąć kolejki na badania i wizyty u specjalistów. Nie wiąże się z żadnymi limitami badań czy terapii, jednak warto zaznaczyć, że może być realizowana jedynie w placówkach mających podpisany kontrakt z NFZ na pakiet onkologiczny. Ich lista jest dostępna na stronie oddziałów wojewódzkich NFZ.
Jak szybko się dostać do onkologa?
Jeśli chcesz skorzystać z leczenia na NFZ i szybkiej ścieżki onkologicznej, pierwszym krokiem jest uzyskanie karty DiLO. Po jej otrzymaniu wizyta u onkologa powinna się odbyć w terminie do 14 dni.
Obecnie kartę DiLO może wystawić:
- lekarz podstawowej opieki zdrowotnej,
- lekarz poradni ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS),
- lekarz pracujący w szpitalu.
Karta DiLO nie może być wystawiona przez lekarza przyjmującego w gabinecie prywatnym. Nie jest również przeznaczona dla osób chcących wykonać badania profilaktyczne.
Karta DiLO jest określana mianem zielonej, jednak tak naprawdę ma postać dwóch białych stron. Znajdują się na niej najważniejsze informacje m.in. na temat pacjenta i diagnostyki. Każda karta ma indywidualny numer – jeśli pacjent jest w diagnostyce dwóch chorób nowotworowych, ma zakładane dwie karty. W przypadku zgubienia dokumentu konieczne jest zgłoszenie się po jej duplikat do lekarza.
Szybka ścieżka onkologiczna NFZ i karta DiLO nie mają kryterium wieku. Jest to propozycja dla wszystkich pacjentów. Warto jednak wspomnieć, że istnieje jeden wyjątek – karta DiLO nie jest wystawiana pacjentom z podejrzeniem lub diagnozą nowotworów skóry (oprócz czerniaka). Uznaje się, że ich diagnostyka i leczenie nie wymagają szybkiej ścieżki onkologicznej.
W pierwszym półroczu 2024 roku wydano w Polsce ponad 200 tysięcy kart DiLO. Jakie są kolejne kroki pacjenta skierowanego na szybką ścieżkę onkologiczną?
Jak przebiega szybka ścieżka onkologiczna?
Pierwszym etapem jest diagnostyka wstępna, mająca na celu potwierdzić lub wykluczyć nowotwór złośliwy. Zgodnie z założeniami szybkiej ścieżki onkologicznej, diagnoza wstępna ma zostać postawiona w ciągu 28 dni.
Jeśli u pacjenta zostanie potwierdzony nowotwór, kolejnym etapem szybkiej ścieżki jest diagnostyka pogłębiona. To badania, dzięki którym można określić typ, stopień zaawansowania i lokalizację nowotworu. Czas na postawienie diagnozy wynosi w tym przypadku 21 dni.
Szybka ścieżka onkologiczna NFZ to również indywidualny plan leczenia pacjenta. Odbywa się konsylium lekarskie, podczas którego specjaliści z różnych dziedzin medycyny ustalają przebieg terapii pacjenta. W trakcie procesu wybierany jest także koordynator, czyli asystent pacjenta, który odpowiada za jego komunikację z lekarzami, sprawy organizacyjne czy administracyjne związane z leczeniem.
Po zakończeniu leczenia karta DiLO jest zamykana, a pacjent jest kierowany pod opiekę specjalisty lub lekarza POZ. Jeśli dojdzie do nawrotu choroby, karta jest ponownie zakładana.
Wsparcie w walce z chorobą
Szybka diagnostyka i jak najszybsze rozpoczęcie leczenia mają ogromne znaczenie dla zdrowia i życia pacjenta onkologicznego. Jednak w tym całym procesie nie można zapominać o jego stanie psychicznym i potrzebach. Wsparcie bliskich i lekarzy pozwala zebrać siły na walkę z chorobą. Warto także skorzystać z pomocy specjalistów, jak grupa wsparcia dla chorych na raka.
Zmagasz się z nowotworem lub ktoś z Twoich bliskich choruje? Właśnie z myślą o Was powstała fundacja dla chorych na raka Cancer Fighters. Zapewniamy pełne wsparcie naszym podopiecznym – zarówno dzieciom, jak i dorosłym. Oferowana przez nas opieka psychologiczna, wsparcie onkoasystenta czy pomoc finansowa dla chorych na raka to cegiełki, które pozwalają pacjentom onkologicznym zbudować ścieżkę do powrotu do zdrowia. Skontaktuj się z nami i wspólnie ustalmy, jak możemy Ci pomóc!
Chcesz pomóc innym chorym na raka? A może pokonałeś chorobę i chcesz podzielić się swoim doświadczeniem z osobami, które są w trakcie leczenia? Zgłoś się na wolontariat w Fundacji Cancer Fighters. Wybierz jedną z form pomocy i udziel wsparcia tym, którzy tego najbardziej potrzebują. Razem możemy zdziałać więcej!
Bibliografia
- Badaj się – nowotwory złośliwe tego nie lubią!, pacjent.gov.pl, 25.02.2025r.
- Zielona karta DiLO – Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego, zwrotnikraka.pl, data dost. 25.02.2025r.
- Wydano ponad 200 tys. kart DiLO w 1. półroczu 2024, politykazdrowotna.pl, data dost. 25.02.2025r.
Last modified: 2025-03-05
