Rak żołądka stanowi jeden z najczęściej występujących nowotworów złośliwych układu pokarmowego. W Polsce rocznie diagnozuje się kilka tysięcy nowych przypadków tej choroby. Rozpoznawanie raka żołądka jest niestety zazwyczaj utrudnione, ponieważ wczesne objawy raka żołądka są łatwe do przeoczenia i można je pomylić z niestrawnością lub innymi mniej poważnymi schorzeniami.
Szczególnie ważne jest zrozumienie, jakie są pierwsze objawy raka żołądka, aby móc odpowiednio wcześnie zgłosić się do specjalisty i rozpocząć skuteczne leczenie raka żołądka. Odpowiednia wiedza na temat tej choroby, zwłaszcza nietypowe objawy raka żołądka, pozwala na szybszą reakcję, co znacznie zwiększa szanse na przeżycie i pełne wyzdrowienie.
W dalszej części artykułu przedstawiamy szczegółowe informacje o tym, czym jest rak żołądka, jego przyczynach, diagnostyce oraz metodach leczenia, aby pomóc zrozumieć tę trudną i groźną chorobę.
Czym jest rak żołądka?
Rak żołądka to złośliwy nowotwór, który rozwija się z komórek błony śluzowej żołądka. W miarę postępu choroby komórki nowotworowe mogą przenikać do sąsiednich struktur, prowadząc do powstania przerzutów. Choroba ta najczęściej dotyka osoby starsze, chociaż coraz częściej diagnozuje się ją u osób młodszych. Rak żołądka to piąty najczęściej występujący nowotwór złośliwy na świecie. [1]
Rak żołądka stanowi około 90% wszystkich zmian w tym narządzie. Pozostałe typy to rzadsze chłoniaki, rakowiaki oraz guzy stromalne. Blisko 95% przypadków raka żołądka to rak gruczołowy. Biorąc pod uwagę umiejscowienie, wyróżnia się raka wpustu – zlokalizowanego w okolicy połączenia przełyku z żołądkiem – oraz raka pozawpustowego. [2] W 2017 roku w Polsce liczba zachorowań na nowotwory układu pokarmowego przekroczyła 31 900, a niestety ponad 28 000 osób zmarło z ich powodu. [3]
W raku żołądka objawy choroby pojawiają się stopniowo i w początkowym stadium mogą być trudne do rozpoznania. Choroba często długo pozostaje niezauważona, a diagnoza następuje dopiero na etapie zaawansowanego raka.
W lepszym zrozumieniu raka pomaga wolontariat onkologiczny.
Przyczyny i czynniki ryzyka raka żołądka
Rak żołądka obejmuje wiele różnorodnych czynników ryzyka. Do najważniejszych zalicza się zakażenie bakterią Helicobacter pylori, które znacząco zwiększa ryzyko rozwoju choroby. Helicobacter pylori znacząco zwiększa ryzyko zachorowania na raka i chłoniaka żołądka. Wywołuje przewlekłe zapalenie błony śluzowej, które z czasem może prowadzić do zmian nowotworowych. Szacuje się, że od momentu zakażenia do rozwoju nowotworu może upłynąć nawet ponad 30 lat. [4]
Inne czynniki ryzyka to palenie papierosów, dieta bogata w sól, konserwanty, spożywanie dużych ilości produktów wędzonych, a także dieta uboga w świeże owoce i warzywa. Dodatkowo ważną rolę odgrywają czynniki genetyczne – osoby z rodzin, w których wystąpił rak żołądka, są bardziej narażone na zachorowanie. Czynniki środowiskowe, czyli ekspozycja na szkodliwe substancje chemiczne, również mogą zwiększać ryzyko. Regularne badania kontrolne oraz unikanie wymienionych czynników ryzyka są ważne dla minimalizacji zagrożenia.
Przy raku żołądka przyczyny i objawy są ze sobą zintegrowane, dlatego obserwacja zawsze pozostaje istotnym elementem pozwalającym na odpowiednio szybką reakcję. Wiele informacji można również znaleźć, czytając blog ludzi chorych na raka.
Rak żołądka – objawy
Objawy raka żołądka bywają początkowo trudne, a czasem niemożliwe do zauważenia, co utrudnia wczesną diagnozę.
Rak żołądka – pierwsze objawy
Pierwsze objawy rak żołądka daje pod postacią zgagi, nieokreślonego bólu brzucha czy też utraty apetytu.
Rak żołądka – objawy początkowe
Do najczęściej zgłaszanych objawów początkowych należą: ból brzucha, niewyjaśniona utrata masy ciała, wymioty, jadłowstręt, szybkie uczucie sytości, częste odbijanie, trudności w połykaniu, ogólne osłabienie oraz niestrawność. Dodatkowo istnieje szereg alarmujących sygnałów, które powinny wzbudzić czujność i skłonić do pilnej konsultacji lekarskiej. Są to przede wszystkim: nasilający się ból w jamie brzusznej, znaczna utrata apetytu, niedokrwistość, nawracające nudności i wymioty, a także uporczywe problemy ze zgagą lub refluksem żołądkowo-przełykowym. [5]
Zaawansowany rak żołądka – objawy
W miarę rozwoju choroby pojawiają się bardziej charakterystyczne symptomy, takie jak trudności w połykaniu, nudności, wymioty, zwłaszcza z domieszką krwi.
Objawy raka żołądka z przerzutami
Należy zwracać uwagę na wszelkie niepokojące symptomy, takie jak żółtaczka, wodobrzusze czy bóle kostne. Rak żołądka i jego objawy początkowe często są lekceważone przez pacjentów. W zaawansowanych stadiach objawy raka żołądka u człowieka mogą obejmować również utratę masy ciała, ogólne osłabienie oraz niedokrwistość.
Stadia raka żołądka
Rak żołądka jest klasyfikowany według stadiów zaawansowania, co pozwala lekarzom na precyzyjne określenie stopnia rozwoju choroby oraz dobranie optymalnej metody leczenia. W początkowym stadium nowotwór obejmuje wyłącznie błonę śluzową żołądka. Na tym etapie objawy początkowe często są łagodne, co powoduje trudności diagnostyczne. Kolejne stadium charakteryzuje się wnikaniem komórek nowotworowych głębiej w ścianę żołądka, co zwiększa ryzyko przerzutów.
Stadia określane są od 0 do 4B. [3] Ostatnie stadium choroby wiąże się z przerzutami, znacznym pogorszeniem ogólnego stanu zdrowia i bardzo ograniczonymi możliwościami terapeutycznymi.
Rak żołądka – diagnostyka
Wczesna diagnoza jest najważniejsza w leczeniu tej groźnej choroby. Diagnostyka obejmuje przede wszystkim gastroskopię, która pozwala na dokładną ocenę błony śluzowej żołądka oraz pobranie materiału do biopsji. Gastroskopia to najskuteczniejsza i najczęściej stosowana metoda diagnostyczna w początkowej fazie postępowania przy podejrzeniu raka żołądka. [3] Badanie histopatologiczne potwierdza ostateczną diagnozę raka.
W diagnostyce wykorzystywane są również metody obrazowe jak tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny, które umożliwiają określenie zakresu rozprzestrzenienia się nowotworu. Lekarze mogą zastosować badanie radiologiczne, laparoskopię, USG jamy brzusznej i endoskopową ultrasonografię, szczególnie pomocną w ocenie stopnia naciekania ściany żołądka oraz zaawansowania choroby.
Ważnym etapem jest też diagnostyka laboratoryjna, w tym markery nowotworowe, które mogą wspomagać rozpoznanie oraz ocenę skuteczności leczenia. W diagnostyce raka żołądka najczęściej monitoruje się poziom markerów CEA (antygen rakowo-płodowy) oraz CA 19-9. [3] Kompleksowa diagnostyka pozwala na precyzyjne określenie stadium choroby i wybranie odpowiednich strategii terapeutycznych.
Rak żołądka – leczenie
W terapii raka żołądka wykorzystuje się kilka głównych metod, które często łączone są ze sobą w zależności od stopnia zaawansowania choroby.
Podstawową formą terapii jest leczenie chirurgiczne, polegające na usunięciu guza wraz z marginesem zdrowych tkanek. Metody leczenia raka żołądka obejmują także chemioterapię oraz radioterapię, które stosuje się przed lub po operacji, aby zwiększyć skuteczność leczenia. Stosowana jest także hipertermiczna chemioterapia perfuzyjna dootrzewnowo (HIPEC). [3]
W przypadku zaawansowanego stadium choroby często wykorzystywane jest leczenie raka żołądka z przerzutami, mające charakter paliatywny, nakierowane na poprawę jakości życia pacjenta oraz złagodzenie dokuczliwych objawów. Coraz częściej stosowane są terapie celowane, ukierunkowane na konkretne cechy biologiczne nowotworu, zwiększające efektywność terapii i zmniejszające skutki uboczne.
W Polsce rak żołądka klasyfikuje się jako nowotwór o średniej częstości występowania. Niestety, większość przypadków diagnozowana jest w zaawansowanym stadium, co często uniemożliwia przeprowadzenie leczenia operacyjnego o charakterze radykalnym. Taka sytuacja wynika przede wszystkim z braku powszechnych programów badań przesiewowych, które pozwalałyby na wykrycie nowotworu w fazie bezobjawowej. Przez co, wczesne postaci raka żołądka stanowią jedynie 5-8% wszystkich zachorowań i są zazwyczaj wykrywane przypadkowo. [4] Dlatego tak ważnym aspektem jest pomoc chorym na raka.
Rak żołądka – gdzie leczyć?
O wyborze strategii leczenia decyduje zespół specjalistów, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby chorego. Warto również dowiedzieć się, jak zostać podopiecznym fundacji Cancer Fighters.
Rokowania dla raka żołądka
Przy raku żołądka rokowania i leczenie zależą przede wszystkim od stadium choroby w momencie diagnozy oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Im wcześniej choroba zostanie wykryta, tym większa szansa na całkowite wyleczenie.
Ważnym czynnikiem wpływającym na rokowanie jest również możliwość zastosowania radykalnego leczenia chirurgicznego, chirurgiczne usunięcie guza rokuje bardzo pomyślnie, z odsetkiem pięcioletnich przeżyć wynoszącym około 90%. Jest to znacząca różnica w porównaniu do raka zaawansowanego, gdzie pięcioletnia przeżywalność waha się w granicach 10–15%. Jeśli chodzi o chłoniaka MALT żołądka, rokowanie jest zazwyczaj dobre. [2]
Rak żołądka – objawy późne
Objawy późne, często wskazujące na znaczne zaawansowanie choroby, negatywnie wpływają na prognozy przeżycia.
Zbiórki na leczenie raka mogą pomóc sfinansować terapie. Regularne badania kontrolne oraz edukacja pacjentów na temat choroby mają najważniejsze znaczenie dla poprawy prognoz leczenia raka żołądka. Postęp medycyny oraz coraz lepsze metody leczenia sprawiają, że rokowania ulegają systematycznej poprawie.
Przerzuty raka żołądka
W zaawansowanych stadiach choroby nowotwór często daje przerzuty, przede wszystkim do wątroby, płuc, węzłów chłonnych oraz kości. Objawy raka żołądka z przerzutami mogą być różnorodne, w zależności od lokalizacji przerzutów, obejmując żółtaczkę, trudności w oddychaniu, bóle kostne czy też wodobrzusze.
W takich sytuacjach stosowane są głównie metody paliatywne, skoncentrowane na łagodzeniu objawów oraz poprawie komfortu życia chorego. Ważne jest, by pacjent znajdował się pod stałą opieką zespołu medycznego, który pomoże mu skutecznie zarządzać symptomami zaawansowanej choroby oraz dostosować leczenie do zmieniającego się stanu zdrowia.
Według danych dotyczących pacjentów z przerzutami raka żołądka do otrzewnej, mediana przeżycia dla całej grupy wynosiła 9,2 miesiąca. Roczny wskaźnik przeżycia kształtował się na poziomie 43%, dwuletni na 18%, natomiast pięcioletni osiągnął 13%. [6]
Czynnikiem, który miał najbardziej wpływ na wydłużenie przeżycia, okazało się wykonanie całkowitej cytoredukcji (CC), czyli kompletnego usunięcia tkanki nowotworowej z jamy brzusznej. U pacjentów, u których przeprowadzono cytoredukcję, mediana przeżycia wzrosła do 15 miesięcy, a wskaźniki przeżycia wyniosły: 61% po roku, 30% po dwóch latach oraz 23% po trzech latach. [6]
Profilaktyka i wczesne wykrywanie raka żołądka
Regularne kontrole lekarskie, zdrowy styl życia oraz odpowiednia dieta odgrywają zasadniczą rolę w profilaktyce tej choroby. Edukacja zdrowotna, obejmująca wiedzę na temat tego, jakie są objawy raka żołądka, pozwala na szybkie reagowanie oraz wczesne wykrywanie zmian nowotworowych.
Poprzez to, możliwe jest znaczące zwiększenie skuteczności terapii i przeżywalności pacjentów. Programy profilaktyczne, kampanie informacyjne oraz regularne badania diagnostyczne powinny być znaczącym elementem strategii zdrowotnej społeczeństwa.
Dołącz do Fundacji Cancer Fighters – razem walczmy z rakiem żołądka!
Zachęcamy do kontaktu z fundacją do walki z rakiem Cancer Fighters, która prowadzi zbiórki na leczenie raka, oferuje pomoc chorym na raka oraz umożliwia wolontariat onkologiczny. Dowiedz się, jak zostać podopiecznym fundacji Cancer Fighters, odwiedź blog ludzi chorych na raka i dołącz do społeczności walczącej z nowotworami.
Twoje wsparcie zmienia życie chorych! Wspólnie możemy więcej – dołącz do nas i wspieraj tych, którzy potrzebują tego najbardziej.
Bibliografia:
- Gov.pl, Środa z profilaktyką – rak żołądka, [dostęp: 2025-06-16]
- prof. dr hab. n. med. Krzysztof Marlicz, Mp.pl, Rak żołądka – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie, [dostęp: 2025-06-16]
- lek. med. Paulina Cichon, dr hab. n.med. Tomasz Jastrzębski, Onkonet.pl, Rak żołądka, [dostęp: 2025-06-16]
- Krajowy rejestr Nowotworów, Onkologia.org.pl, Nowotwór żołądka, [dostęp: 2025-06-16]
- Jarosław Gośliński, Zwrotnikraka.pl, Rak żołądka – objawy, diagnostyka i leczenie nowotworu, [dostęp: 2025-06-16]
- Onkonet.pl, Przerzuty raka żołądka do otrzewnej – możliwości skutecznego leczenia, [dostęp: 2025-06-16]
Last modified: 2025-07-04
