Rak przełyku to złośliwy nowotwór, który rozwija się w obrębie nabłonka wyściełającego przewód pokarmowy między gardłem a żołądkiem. Jego przebieg bywa wyjątkowo agresywny, dlatego objawy raka przełyku i ich wczesne rozpoznanie mają ogromne znaczenie dla skutecznego leczenia raka przełyku. Objawy raka przełyku pojawiają się często dopiero w zaawansowanym stadium, co utrudnia szybką diagnozę.
Czym jest rak przełyku?
Rak przełyku to złośliwy nowotwór rozwijający się w błonie śluzowej przełyku, czyli kanale łączącym gardło z żołądkiem. Choroba najczęściej dotyczy osób powyżej 50. roku życia, częściej mężczyzn niż kobiet.
Najczęściej diagnozuje się dwa typy: rak płaskonabłonkowy i gruczołowy. W około 90% przypadków to rak płaskonabłonkowy, który rozwija się z komórek nabłonka płaskiego wyściełającego ten narząd.
Pozostałe 10% to rak gruczołowy, wywodzący się z komórek o funkcji wydzielniczej, zlokalizowany głównie w dolnym odcinku przełyku. [4] Charakteryzuje się on odmienną specyfiką kliniczną i epidemiologiczną: częściej występuje u młodszych pacjentów, często niepalących, i wykazuje tendencję do rozwoju na podłożu patologicznie zmienionego nabłonka. Obecnie obserwuje się trend w kierunku spadku zachorowań na raka płaskonabłonkowego przy jednoczesnym wzroście częstości występowania raka gruczołowego.
Wśród innych, znacznie rzadszych nowotworów złośliwych przełyku wymienia się: mięsakoraki, nowotwory neuroendokrynne, raka drobnokomórkowego oraz czerniaka. Nowotwory łagodne przełyku, takie jak brodawczaki, włókniaki, mięśniaki i gruczolaki, występują sporadycznie. [4]
Mimo że nowotwór ten występuje rzadziej niż np. rak żołądka, jego przebieg jest często szybki i agresywny. W początkowej fazie może nie dawać żadnych objawów, dlatego wczesne objawy raka przełyku bywają trudne do zauważenia.
Przyczyny i czynniki ryzyka raka przełyku
Na rozwój raka przełyku wpływa wiele czynników, zarówno środowiskowych, jak i genetycznych. Do najważniejszych należą palenie papierosów oraz nadmierne spożycie alkoholu. Uszkodzenia przełyku spowodowane kontaktem z czynnikami chemicznymi (takimi jak kwasy czy zasady) drastycznie zwiększają ryzyko zachorowania na raka. Przebyte zachorowanie na raka głowy i szyi zwiększa ryzyko wystąpienia najczęściej spotykanego typu raka w tej lokalizacji – raka płaskonabłonkowego.
Dodatkowym ryzykiem jest obecność przełyku Barretta, czyli stanu przednowotworowego wynikającego z długotrwałego drażnienia śluzówki. Osoby narażone na te czynniki powinny być szczególnie czujne na objawy i przyczyny raka przełyku, bo zignorowanie ich może prowadzić do późnego rozpoznania. [5]
Objawy raka przełyku
Objawy raka przełyku różnią się w zależności od stadium choroby, ale do najczęstszych należą trudności w połykaniu, uczucie zalegania pokarmu, ból za mostkiem, przewlekła chrypka i spadek masy ciała.
Rak przełyku – pierwsze objawy
Objawy wczesne pojawiają się rzadko lub są one mało charakterystyczne– dlatego często rozpoznawany jest zbyt późno.
Jakie są pierwsze objawy raka przełyku? Osoby, które zauważają u siebie objawy raka przełyku u dorosłych, takie jak uczucie pieczenia, kaszel po posiłkach czy ból gardła, powinny zgłosić się do lekarza.
Niektóre symptomy mogą przypominać zarówno objawy raka gardła i przełyku lub objawy raka krtani i przełyku, co dodatkowo komplikuje sytuację.
Rak przełyku – główne objawy
- Głównym i najczęściej zgłaszanym objawem są zaburzenia połykania (dysfagia). Postępują one stopniowo – od trudności z pokarmami stałymi, przez konieczność przechodzenia na pokarmy płynne, aż po całkowity brak możliwości połykania.
- Nudności i wymioty spowodowane przeszkodą w przełyku, która uniemożliwia przedostawanie się pokarmu do żołądka.
- Bóle zamostkowe i w nadbrzuszu wynikające z naciekania przez nowotwór na okoliczne struktury. [3]
Warto wiedzieć, gdzie boli przy raku przełyku, ponieważ ból może promieniować także do pleców lub klatki piersiowej. Im wcześniej wykryte objawy raka przełyku, tym większa szansa na skuteczne leczenie. Zbiórki na leczenie raka mogą pomóc w lepszej diagnozie.
Stadia raka przełyku
Rak przełyku rozwija się etapami, a każdy z nich różni się zarówno lokalizacją zmiany, jak i jej inwazyjnością. Do oceny zaawansowania raka przełyku służy klasyfikacja TNM, opierająca się na trzech kluczowych parametrach opisujących nowotwór.
Należy wyróżnić cztery główne stadia raka przełyku (od I do IV stadium), od lokalnych, ograniczonych do błony śluzowej, aż po zmiany naciekające sąsiednie narządy i dające przerzuty. W pierwszym stadium nowotwór może przebiegać bezobjawowo – stąd tak ważne jest zrozumienie, jakie są pierwsze objawy raka przełyku.
W stadium zaawansowanym, czyli w ostatnim stadium raka przełyku (stadium IV) pojawiają się nasilone objawy, takie jak utrudnione przełykanie płynów, wyniszczenie organizmu czy ból promieniujący do klatki piersiowej.
Diagnostyka raka przełyku
Skuteczna diagnostyka raka przełyku opiera się na szybkim rozpoznaniu objawów i wykonaniu odpowiednich badań.
Zalecana jest diagnostyka obejmującą badanie endoskopowe oraz badanie radiologiczne przełyku i żołądka. W precyzyjnym określeniu stopnia zaawansowania klinicznego choroby pomocna jest również ultrasonografia endoskopowa, pozwalająca ocenić głębokość nacieku nowotworowego w ścianie przełyku. Każdą wykrytą zmianę należy poddać badaniu histopatologicznemu poprzez pobranie wycinków.
Badanie radiologiczne przełyku polega natomiast na doustnym podaniu kontrastu i obserwacji jego przepływu przez przełyk i żołądek. [1]
Osoby zgłaszające objawy raka przełyku – zwłaszcza trudności w połykaniu, pieczenie za mostkiem czy chrypkę – powinny być pilnie kierowane do gastroenterologa. Jeśli zastanawiasz się, gdzie leczyć raka przełyku, warto szukać placówek specjalizujących się w diagnostyce onkologicznej przewodu pokarmowego.
Przeczytaj także: Na czym polega szybka ścieżka onkologiczna?
Leczenie raka przełyku
Rak przełyku wymaga indywidualnego podejścia, a leczenie zależy od typu histopatologicznego, lokalizacji oraz stopnia zaawansowania. Najczęściej stosuje się leczenie chirurgiczne, chemioterapię, radioterapię lub terapie skojarzone.
We wczesnych stadiach możliwa jest resekcja zmiany nowotworowej (miejscowa resekcja endoskopowa), przy bardziej zaawansowanych zmianach (wykraczających poza błonę śluzową) wskazane jest leczenie operacyjne. Czasami przed operacją stosuje się chemioradioterapię w celu zmniejszenia guza. Dla pacjentów niekwalifikujących się do operacji zalecana jest radykalna chemioradioterapia. [1]
Wiele zależy od tego, jak szybko pacjent zgłosił się do lekarza i jak szybko postępuje rak przełyku w jego przypadku. Leczenie ma nie tylko na celu wydłużenie życia, ale także poprawę jego jakości, szczególnie gdy pojawiają się nasilone objawy raka przełyku. Pomoc chorym na raka może okazać się kluczowa w procesie leczenia.
Rokowania dla raka przełyku
Rokowania raka przełyku są w dużej mierze uzależnione od momentu rozpoznania choroby.
Czy nowotwór przełyku jest wyleczalny? Wczesne wykrycie znacznie zwiększa szanse na wyleczenie, natomiast zaawansowane stadia raka przełyku – zwłaszcza z przerzutami – znacząco je pogarszają.
Jak długo można żyć z rakiem przełyku? Rokowanie w raku przełyku jest często złe, głównie z powodu znacznego zaawansowania choroby w momencie diagnozy. Ogółem, zaledwie około 5-10% pacjentów przeżywa 5 lat.
Sytuacja wygląda znacznie lepiej we wczesnych stadiach: gdy zmiany są ograniczone do nabłonka, pięcioletnie przeżycie wynosi około 90%. Jednak zajęcie przez nowotwór błony podśluzowej zmniejsza ten wskaźnik do 50%, a w przypadku obecności przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych spada on poniżej 20%. [2]
Chorzy mogą szukać wsparcia, np. poprzez blog chorych na raka.
Przerzuty raka przełyku
W przypadku zaawansowanego stadium choroby często dochodzi do przerzutów raka przełyku, które najczęściej lokalizują się w wątrobie, płucach lub węzłach chłonnych.
Przerzuty raka przełyku powstają zazwyczaj drogami limfatycznymi, rzadziej krwionośnymi. U ponad 80% operowanych pacjentów stwierdza się obecność przerzutów w węzłach chłonnych. [2]
Rozsiew choroby znacznie pogarsza rokowania i ogranicza możliwości leczenia radykalnego. Rak przełyku z przerzutami to nie tylko trudności z połykaniem, ale też osłabienie, bóle kostne, duszność czy żółtaczka. W tym momencie leczenie ma charakter głównie paliatywny – jego celem jest łagodzenie objawów i poprawa komfortu życia.
Sprawdź również: Diagnoza nowotworu – co dalej? Pierwsze kroki po usłyszeniu trudnej diagnozy
Profilaktyka i wczesne wykrywanie raka przełyku
Skuteczna profilaktyka raka przełyku oraz jego wczesne wykrywanie znacząco zwiększają szanse na przeżycie i skuteczne leczenie. Objawy wczesne są często mało specyficzne lub w ogóle nie występują, dlatego tak ważna jest czujność – zwłaszcza u osób z grupy ryzyka.
Regularne badania kontrolne, unikanie palenia tytoniu, ograniczenie alkoholu, leczenie refluksu (choroba refluksowa przełyku jest powiązana ze zwiększonym ryzykiem rozwoju różnych nowotworów krtani i przełyku) i zdrowa dieta to istotne działania profilaktyczne. [6]
Warto pamiętać, że szybkie rozpoznanie pozwala zapobiec sytuacji, w której jedyną opcją jest leczenie paliatywne. Szybka reakcja i dostęp do specjalistycznych ośrodków, czyli wiedza gdzie leczyć raka przełyku, są bezcenne w procesie walki z chorobą.
Zostań podopiecznym fundacji – wsparcie dla chorych na raka przełyku
Choroba nowotworowa to nie tylko walka o życie, ale też ogromne obciążenie psychiczne i finansowe. Jeśli zdiagnozowano u Ciebie raka przełyku, nie musisz być z tym sam. Zostań podopiecznym fundacji Cancer Fighters, która oferuje wsparcie emocjonalne, organizacyjne i finansowe. Przy udziale fundacji powstają zbiórki na leczenie raka, organizowane są konsultacje medyczne i publikowane inspirujące historie w ramach bloga dla chorych na raka.
Wiele ciekawych informacji znajdziesz również na stronach: Metody leczenia nowotworów – możliwości w zakresie terapii
Fundacja pomaga również w znalezieniu odpowiedniego ośrodka, jeśli nie wiesz, gdzie leczyć raka przełyku. Wspierając działania fundacji, wspierasz realnych ludzi i dajesz nadzieję tym, którzy zmagają się z tak trudną diagnozą, jaką jest rak przełyku.
Bibliografia:
1. Zwrotnikraka.pl, Rak przełyku – przyczyny, objawy i leczenie [dostęp: 2025-07-06]
- Onkonet.pl, Rak przełyku, [dostęp: 2025-07-06]
- Onkologia.org.pl, Nowotwór przełyku- Objawy [dostęp: 2025-07-06]
- Onkologia.org.pl, Nowotwór przełyku – Czym jest? [dostęp: 2025-07-06]
- Onkologia.org.pl, Nowotwór przełyku – Czynniki ryzyka [dostęp: 2025-07-06]
- Onkonet.pl, Choroba refluksowa wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka krtani i przełyku [dostęp: 2025-07-06]
Last modified: 2025-09-04
